De energiekosten en leveringszekerheid zijn één van de belangrijkste factoren in de business case voor een elektrische vloot. De marges in de logistiek en transport zijn dun en de toekomstige ontwikkeling onzeker, terwijl het aantal elektrische vrachtwagens, bussen en zwaar materieel steeds meer toeneemt. Daardoor groeit de behoefte aan slimme aansturing die automatisch de voordeligste momenten benut. Emmett Green ontwikkelde met dat doel een speciale laadoptimalisatie binnen het eigen Energy Management System (EMS).
We spraken met Sander van Dalen, energiemarktstrateeg en softwareontwikkelaar bij Emmett Green, over de manier waarop het EMS het laden volledig automatisch aanstuurt en hoe organisaties daarmee hun laadkosten in de hand houden.
| “Onze laadoptimalisatie gebruikt de ritplanning als uitgangspunt, en het EMS bepaalt daarmee de slimste strategie om te laden.”
Sander van Dalen, softwareontwikkelaar Emmett Green
Dezelfde optimalisatielogica werkt voor elke locatie waar op grote schaal wordt geladen, zoals logistieke hubs met vrachtwagens of busdepots in het openbaar vervoer, aldus Sander, “Maar denk hierbij ook zeker aan elektrisch grondmaterieel op luchthavens, gemeentewerven met vuilniswagens of onze toepassing bij Zero Emission Services (ZES), dat de binnenvaart emissievrij maakt met elektrische schepen.”
Slim laden als basis voor grootschalige elektrificatie
Een grootschalige laadlocatie is een complex geheel van laadinfrastructuur, voertuigen en soms zelfs duurzame opwek. Toch zijn er regelmatig momenten dat voertuigen langer stilstaan dan dat het kost om ze vol te laden, terwijl vervolgens vaak ongestuurd wordt geladen: ‘s avonds de stekker erin en direct op vol vermogen. Juist dan is de stroom het duurst. De hoge piek zie je daarnaast ook terug via de netbeheerder, geeft Sander aan: “We kunnen in sommige gevallen ook netkosten besparen door de grote laadpiek in de avond af te vlakken.”
De ritplanning wordt hiermee een belangrijke bouwsteen van de aansturing. In het energiemanagementsysteem (EMS) van Emmett Green komen alle energiestromen op een locatie samen en worden ze automatisch aangestuurd. De laadoptimalisatie werkt met een rolling horizon waarin de beste laadmomenten gekozen worden.
| “Elke minuut wordt de puzzel opnieuw gelegd: wanneer moet een voertuig vol zijn en wanneer kunnen we dat het goedkoopst doen? Ons EMS doet dit volledig automatisch voor een compleet depot.”
Via een overzichtelijk dashboard is te volgen wat er geladen is, wat de kosten waren en of elk voertuig op tijd klaarstond. Sander: “We zien dat slimme aansturing van laadpleinen een aanzienlijke verbetering kan opleveren in de business case van Charging Point Operators (CPO’s), omdat de elektriciteitskosten daar zo’n significant onderdeel van zijn.”
Alle stilstand benutten voor de laagste laadkosten
Een vrachtwagen die aan het eind van de werkdag terugkomt, kan vaak binnen enkele uren volgeladen zijn en staat daarna de hele nacht stil. Afhankelijk van de inzetplanning kan dit zelfs dagen zijn, bijvoorbeeld vanwege een laag aantal ritten vanaf gemeentewerven in de weekenden. Die uren zijn de ruimte waarin het EMS de goedkoopste momenten kiest, met het geplande vertrekmoment als vast doel.
| “Beschikbare flexibiliteit kun je benutten om kosten te besparen. Veel voertuigen staan een hele nacht stil, terwijl je maar een paar uur nodig hebt om ze vol te laden. Die speling slim inzetten is waar de winst zit.”
Hoe groter de vloot, hoe zwaarder dat telt. “Voor een heel wagenpark dat onderdeel is van je bedrijfsmodel kan slim laden zoveel waarde toevoegen,” zegt Sander. Het prijsrisico afdekken is logisch als je geen flexibiliteit hebt. Wij benutten die flexibiliteit. Dat stelt ons in staat om direct op de markt in te kopen, tegen optimale prijzen. Moet een voertuig altijd binnen een uur weer weg, dan valt er soms weinig te winnen. Sander: “Maar, een batterij of eigen opwek op locatie kan die ruimte alsnog creëren. Ook daar kunnen we mee omgaan.”
Kansen voor batterijsystemen bij bestaande netaansluitingen
Partijen met bestaande duurzame opwek en assets kunnen met een batterij op dezelfde netaansluiting hun business case versterken. Grootschalige batterijopslag naast een windpark of zonnepark krijgt in Nederland steeds meer voet aan de grond. Energiecoöperaties laten dat al zien, zoals met de AmstelbatterEi die is gerealiseerd met De Windvogel bij Ouderkerk a/d Amstel.
| “Zeker bij variabele duurzame opwek is het heel nuttig om flexibiliteit aan de voorkant van de keten toe te voegen. Zo hoeft er verderop minder extra infrastructuur bijgebouwd te worden.”
Ook bij zonneparken die tegen de grenzen van hun netaansluiting aanlopen, en bij industriële locaties waar meerdere partijen een aansluiting delen, liggen vergelijkbare kansen. Een batterijopslagsysteem met slimme aansturing haalt extra waarde uit de bestaande assets en past duurzame energie beter in het net in.
Automatisch slim laden binnen de grenzen van een krap net
Het stroomnet zit in veel regio’s op slot door netcongestie. Wie tegenwoordig een nieuwe aansluiting aanvraagt, krijgt daarom vaak een capaciteitssturingscontract (CSC) voorgelegd: op aangekondigde momenten minder afnemen, tegen een vergoeding van de netbeheerder. Dit contract is inmiddels bijna een voorwaarde om capaciteit te krijgen.
Voor een vloot betekent dat dat het laden om zulke momenten heen gepland moet worden, zodat de voertuigen ‘s ochtends toch vol staan. Het EMS neemt die contracten mee in de planning. Emmett Green is bovendien Congestie Service Provider (CSP) en helpt bedrijven bij het aangaan van zulke contracten en de aansturing daarop.
| “We hebben het algoritme de afgelopen periode nog slimmer gemaakt, waarbij weekschema’s en laadorders automatisch verwerkt worden in een optimale laadstrategie.”
Laadorders kunnen via een vast schema of zelfs een automatische koppeling verwerkt worden in een optimale laadstrategie. Voor een vloot vrachtwagens of bussen volstaat vaak een vast weekschema, eventueel met een veiligheidsmarge en met prioriteit voor de voertuigen die als eerste de weg op moeten. “Ook terugleveren met vehicle-to-grid (V2G) is mogelijk, indien de lokale installatie en het voertuig dit ook kunnen” aldus Sander, “Hierbij staat centraal dat zo’n extra cyclus natuurlijk genoeg waarde moet toevoegen, want de batterij gaat elke cyclus ook een beetje achteruit.”
De eerste stap naar slim laden met Emmett Green
Met een simulatie van een Digital Twin op basis van uw eigen verbruiksdata en planning laten we zien wat slim laden voor uw locatie oplevert. Neem contact op om de mogelijkheden voor uw vloot of laadlocatie te bespreken. We denken graag mee!
| “Je kunt zoveel waarde toevoegen met onze geavanceerde laadalgoritmes. Wij optimaliseren elke minuut opnieuw het complete energiesysteem op een locatie, met alle markten, alle assets en alle randvoorwaarden in één berekening.”
Emmett Green is onafhankelijk van energieleveranciers en fabrikanten, en optimaliseert daardoor uitsluitend in het belang van de klant.
Veelgestelde vragen
Slim laden betekent dat het laadmoment van een voertuig of batterij automatisch wordt afgestemd op de energieprijzen, de eigen opwek, de beschikbare netcapaciteit en de planning. Het voertuig staat op het geplande vertrekmoment vol, maar de energie is ingekocht op de goedkoopste momenten tussen aankomst en vertrek.
In principe voor elke organisatie met een elektrische vloot die soms langer stilstaat dan het laden duurt: logistieke bedrijven met vrachtwagens, busdepots in het openbaar vervoer, afvalverwerkers, binnenvaart en bedrijven met zwaar elektrisch (bouw)materieel.
Dat hangt af van de hoeveelheid flexibiliteit en de omvang van de vloot. Er zit vaak al winst in het laden tijdens goedkope uren in plaats van de avondpiek. Bij batterijen die ook kunnen terugleveren, ontstaat daarnaast een verdienmodel op de energiemarkten.
Het vertrekmoment is een vast laaddoel. Het EMS plant het laden zo dat elk voertuig op dat moment voldoende geladen is, en herberekent de planning elke minuut op basis van actuele prijzen, opwek en netcapaciteit.
Ja, bij uitstek. Naast de financiële optimalisatie bewaakt het EMS namelijk tegelijk de netlimieten en eventuele capaciteitssturingscontracten (CSC) met de netbeheerder. Zo wordt binnen de beschikbare ruimte zoveel mogelijk geladen, en als CSP ondersteunt Emmett Green organisaties bij het aangaan en uitvoeren van zulke contracten.
Het EMS van Emmett Green ondersteunt ook vehicle-to-grid (V2G) laden, dus wanneer de lokale installatie dat ook mogelijk maakt kan dit als aanvullende flexibiliteit ingezet worden in de aansturing. Dit wordt dan meegenomen in de optimalisatie, waardoor extra inkomsten gerealiseerd kunnen worden en de vloot een extra actief onderdeel wordt van het lokale energiesysteem.
Charging Point Operators (CPO's) beheren openbare laadinfrastructuur voor elektrische mobiliteit. Ze zijn verantwoordelijk voor installatie en onderhoud, maar leveren ook vaak de elektriciteit voor het opladen. Slimme aansturing van laadpleinen kan voor Charging Point Operators een forse impact hebben op de business case.