Voor steeds meer bedrijven is een nieuwe of zwaardere netaansluiting niet langer vanzelfsprekend. De uitbreidingsplannen lopen vast en de verduurzaming wordt geremd. Tegelijkertijd zoeken netbeheerders naar manieren om het bestaande net slimmer te benutten door ‘alternatieve transportrechten’ af te spreken. Voorbeelden van dit soort flexibele netcontracten zijn capaciteitsbeperkingscontracten (CBC’s), capaciteitssturende contracten (CSC’s), TDTR en blokstroom.
Dit soort flexibele contracten kunnen de druk op het elektriciteitsnet verminderen op de piekmomenten, maar gaan tegelijkertijd gepaard met een minder voorspelbare beschikbaarheid van elektriciteit voor bedrijven die kiezen voor bijvoorbeeld een CBC. Voor bedrijven is het daarom cruciaal om eerst de impact op hun bedrijfsvoering, leveringszekerheid van energie en business case inzichtelijk te krijgen. Zo krijgt een organisatie duidelijkheid over of een CBC voor hen de juiste energieoplossing kan zijn.
Als Projectmanager Finance werkt Noah Gooijer aan financiële modellen en -analyses om deze complexe flexibele contracten te vertalen naar concrete scenario’s over de business case van bedrijven. We spreken hem over het groeiende belang van dit soort diepgaande analyses.
Wat is een capaciteitsbeperkingscontract (CBC)?
In een traditionele netaansluiting spreek je met de netbeheerder een vaste transportcapaciteit af, bijvoorbeeld 1 MW afname. Die afnamecapaciteit mag je altijd gebruiken, ongeacht het moment van de dag of de belasting van het net.
Bij een capaciteitsbeperkingscontract werkt dat anders: je spreekt af dat er op bepaalde momenten minder mag afnemen of invoeden, tegen een financiële vergoeding. “In feite geef je de netbeheerder zekerheid dat je het net minder belast op piekmomenten” zegt Noah, “in ruil voor deze zekerheid is het in sommige gevallen mogelijk om (extra) capaciteit vrij te spelen voor een bedrijf.”
“Met een CBC geef je de netbeheerder met een contractuele afspraak zekerheid dat je het net minder belast op piekmomenten, hierdoor kan het net slimmer gebruikt worden en kun je voorrang krijgen bij het toewijzen van (extra) transportcapaciteit.”
In een capaciteitsbeperkingscontract wordt onderscheid gemaakt tussen twee varianten:
- CBC met vast tijdvenster: Het bedrijf mag bijvoorbeeld in de wintermaanden maximaal 0,4 MW afnemen tussen 10:00 en 20:00.
- CBC op afroep: de netbeheerder kondigt een dag van tevoren aan wanneer en hoe lang de beperking geldt.
Vooral een CBC op afroep levert onzekerheden op in de business case van een bedrijf. Noah: “Hoe vaak word je afgeroepen, op welke momenten en hoe beïnvloedt dat je bedrijf? Dat zijn hele relevante vragen bij deze contractvorm.”
Waarom een CBC vraagt om scherpe financiële analyse
Een aansluiting met onvoorspelbare beperkingen is vanzelfsprekend niet ideaal. De kernvraag voor elke organisatie is dan ook: wat doet dit met mijn business case? Hoe zorg je dat je in bedrijf kunt blijven bij deze beperking? Vaak is het mogelijk om met slimme sturing en flexibele assets zoals een batterijsysteem deze momenten van beperking te overbruggen. Noah: “En waar het vooral om draait is natuurlijk: wegen de extra investeringen op tegen de waarde die gecreëerd wordt? Daar kunnen we inzicht in bieden.” Ook voor de financierbaarheid en eventuele verkoop van projecten zijn dit soort analyses onontbeerlijk. “Onze modellen voor financiële analyses zijn opgsteld volgens de geldende voorwaarden voor banken en instituten, volgens de FAST-methodiek” aldus Noah.
“Voor een bedrijf is het cruciaal om de impact van een CBC op de business case te bepalen, daarin kunnen onze modellen het verschil maken. Het hoeft geen sprong in het diepe te zijn.”
Bij Emmett Green spelen onze financiële analyses hierin een essentiële rol. We maken niet alleen haalbaarheidsanalyses voor energie-assets, zoals batterijen en zonneparken, maar rekenen ook door wat een CBC betekent voor:
- Omzet en operationele continuïteit
- Benodigde flexibiliteit
- Technische en financiële risico’s en onzekerheden
- De mate waarin de adoptie van een CBC leidt tot waardecreatie dan wel waardeverlies op projectniveau.
“De impact van een CBC wordt niet bepaald door één verwacht scenario, maar door een verdeling van mogelijke uitkomsten. Inzicht in deze verdeling maakt het mogelijk om de kosten en effecten van een CBC op een risico-gewogen manier te beoordelen.”
Zo worden onzekere netcondities omgezet naar concrete financiële scenario’s en ontstaat duidelijkheid. We bekijken het verbruiks- en opwekprofiel op kwartierbasis en doorlopen duizenden scenario’s van mogelijke afschakelmomenten om een verdeling van het financiële risico te maken. Dit laat zien dat het risico niet één getal is, maar een bandbreedte (bijvoorbeeld: “in 95% van de gevallen verliest u niet meer dan X euro”).
We kunnen de toekomst niet voorspellen, maar wel begrijpen door een diversiteit aan scenario’s systematisch door te rekenen. Zo ontstaat er inzicht in best en worstcasescenario’s. Vervolgens koppelen we deze simulaties aan de contractuele vergoedingen en tonen of die voldoende compensatie bieden. De resultaten vormen een basis voor verdere projectontwikkeling en onderhandeling met de netbeheerder.
“We koppelen scenario’s aan contractuele vergoedingen en tonen of die voldoende compensatie bieden. Dat is de basis voor onderhandeling.”
Ook helpen we met andere oplossingen, zoals de optimalisatie van batterijen, warmtepompen of e-boilers, of het slim inkopen en opslaan van stroom. Er is vaak meer mogelijk dan gedacht, want door flexibiliteit achter de meter slim te regisseren kunt u ook met een beperkte netaansluiting uw ambities waarmaken en de beschikbare capaciteit efficiënter benutten.
Voor wie is een flexibel contract interessant?
Per 1 juli 2026 treedt een nieuw prioriteringskader van de ACM in werking dat bepaalt hoe netbeheerders de schaarse transportcapaciteit van het stroomnet verdelen. Voorrang gaat naar de initiatieven die ruimte op het net creëren, de zogenaamde ‘congestieverzachters’, bijvoorbeeld met een CBC. Daarnaast krijgen sectoren prioriteit die een belangrijke maatschappelijke functie vervullen, zoals woningbouw, zorg, onderwijs en defensie.
“Er ontstaan kansen voor congestieverzachters, die met hun maatschappelijke relevantie eerder aanspraak op transportcapaciteit kunnen maken.”
Een CBC is dus vooral interessant voor ondernemers die in de wacht staan voor een netaansluiting. Noah: “Voor bedrijven die nu vastlopen met hun groeiplannen of duurzaamheidsambities die niet kunnen worden aangesloten, biedt het CBC mogelijk juist wél een instrument om deze impasse te doorbreken door flexibiliteit contractueel vast te leggen.”
“Flexibele contracten worden steeds meer de norm. Bedrijven die op de wachtlijst staan en bereid zijn om flexibel te zijn kunnen zo sneller worden aangesloten.”
In regio’s met intensieve netcongestie wordt een CBC vaker ingezet en is de vergoeding hoger. In gebieden met beperkte congestie is de kans op afroep kleiner, maar ook de beloning lager. De lokale netdruk bepaalt dus mede of een CBC financieel aantrekkelijk is.
Hoe een CBC tot leven komt met slimme sturing
De overstap naar een CBC vraagt om een actieve benadering van energiebeheer. Voor veel bedrijven betekent dit de transitie van een passief verbruiksprofiel naar een strategie om meer te sturen op momenten van opwek of verbruik.
“Er is vaak meer mogelijk dan gedacht, want door flexibiliteit achter de meter slim te regisseren kunt u ook met een beperkte netaansluiting uw ambities waarmaken en de beschikbare capaciteit efficiënter benutten.”
Dit maakt ons Energy Management System (EMS) mogelijk: het monitort en stuurt real-time energiestromen op basis van netcondities, prijzen en contractvoorwaarden. Wanneer de netbeheerder een afroep aankondigt, schakelt het EMS automatisch over naar een batterij, verschuift laadprocessen of past productie tijdelijk aan. Het EMS is onafhankelijk, wat inhoudt dat uw locatie altijd geoptimaliseerd wordt, niet het portfolio van een energiebedrijf.
Benieuwd naar de impact van een CBC voor uw organisatie?
Loopt de ontwikkeling van uw project of bedrijfsvoering vast op netcongestie? Of heeft u een capaciteitsbeperkend contract (CBC) aangeboden gekregen en wilt u weten wat de exacte financiële en operationele gevolgen zijn?
Neem gerust contact op met Emmett Green. Wij helpen u de risico’s te kwantificeren met onze simulatiemodellen en denken graag mee over de analyse, de businesscase én de realisatie van slimme congestieoplossingen.
Veelgestelde vragen
Een CBC is een contractuele overeenkomst waarbij u instemt met de netbeheerder om op specifieke momenten minder energie af te nemen, tegen betaling van financiële compensatie. Dit helpt om de congestie op het stroomnet tijdens piekuren effectief af te vlakken. Dit kan gedurende vaste tijdvensters zijn of op afroep van de netbeheerder.
Een CBC kan zorgen dat u eerder een netaansluiting kan realiseren, vooral in regio's met netcongestie. Met een CBC gebruikt u uw eigen flexibiliteit met bijvoorbeeld een batterijsysteem om de netbeperkingen te omzeilen en uw groeiplannen in beweging te krijgen.
Een CBC kan onzekerheden met zich meebrengen, zoals onvoorspelbare afroepmomenten. Het is belangrijk om de financiële impact hiervan goed in kaart te brengen, inclusief de noodzaak voor extra flexibiliteit, zoals batterijen of e-boilers. Hier kan Emmett Green bij helpen, wij gebruiken onze geavanceerde financiële modellen om helder inzicht te verschaffen in de kansen en risico’s.
CBC's zijn ideaal voor bedrijven die wachten op een netaansluiting en bereid zijn om flexibel om te gaan met hun energieverbruik. Bedrijven met essentiële processen die niet onderbroken kunnen worden, kunnen in veel gevallen beter geen CBC aangaan.
Emmett Green biedt financiële analyses en simulatiemodellen om de impact van een CBC op uw business case te berekenen, zodat u goed geïnformeerd bent. Wij kunnen ook ondersteuning bieden bij het contact met de netbeheerder.